تبلیغات
فرهنگ تلاوت تحلیل آمار سایت و وبلاگ

فرهنگ تلاوت
قرآن به زندگی آرامش میبخشد
قالب وبلاگ
نظر سنجی
كدام قاری قاری مورد علاقه شما است











طراح قالب


امکانات وب
در آغاز بعثت پیامبر ـ صلی اللّه علیه و آله ـ برای حفظ قرآن از تحریف و نابودی، راهی جز به خاطر سپردن آیات الاهی وجود نداشت؛ ولی اكنون ـ كه چاپ و نشر به پیشرفتی باور نكردنی دست یافته ـ چرا از حفظ قرآن سخن می‌گوییم؟
در پاسخ به این پرسش باید گفت: كلام الاهی تنها برای جلوگیری از تحریف و نابودی به خاطر سپرده نمی‌شد تا با پیشرفت صنعت چاپ حفظ بیهوده جلوه كند. این امر انگیزه‌های گوناگون دارد كه برخی از آن‌ها عبارت است از:
1. جلوگیری از تحریف
چنان‌كه گفته شد، در صدر اسلام آیات قرآن به صورت پراكنده و بر پوست و استخوان‌های شانه و دنده‌های جانوران، چوب‌های درخت خرما، سنگ‌های سفید، كاغذ و پارچه ثبت می‌شد؛[1] و احتمال نابودی یا تحریف كلام الهی همواره وجود داشت. در این موقعیت، پیامبر اسلام ـ صلی اللّه علیه و آله ـ مسلمانان را به حفظ قرآن سفارش كرد و حتی گروهی را برگزید تا بدین كار پردازند.[2]
2. عمل به قرآن
یكی از اهداف «حفظ» آیات قرآن، عمل به مضامین آن است. وقتی انسان كلام وحی را به خاطر می‌سپارد، ناخود آگاه جانش تأثیر می‌پذیرد و او را در مسیر عمل به دستورهای خداوند پیش می‌برد. پاداش بسیار حافظان قرآن ـ كه در برخی از روایات به چشم می‌خورد ـ بدین جهت است كه آنان پیوسته آیات الاهی را تكرار می‌كنند و گوشت و پوست خود را با آن می‌آمیزند. در این موقعیت، احتمال این‌كه خداوند آن‌ها را سمت كمال و سعادت رهنمون نشود، بعید می‌نماید.
عمل به آیات الاهی، از دیرباز مورد توجه حافظان و قاریان بوده است. چنان‌كه صحابه‌یی مانند عثمان و أبی و عبدالله بن مسعود گفته‌اند: چون ده آیه از رسول خدا ـ صلی اللّه علیه و آله ـ می‌آموختیم تا آن‌ها را به طور كامل به خاطر نمی‌سپردیم و عمل نمی‌كردیم، به فراگیری آیات دیگر نمی‌پرداختیم.[3]
3. بهره‌مندی از عبادت
در آیین اسلام، به خاطر سپردن آیات قرآن عبادتی مهم به شمار می‌رود و پاداش دارد. بیش‌تر روایاتی كه درباره‌ی ارزش و اهمیت حفظ قرآن ذكر شده است، نگاه ابزاری ندارند و حفظ را تنها برای جلوگیری از تحریف عبادت نمی‎شمارند. در نگاه معصومین ـ علیهم السّلام ـ نفس به خاطر سپردن آیات الهی عبادت است و پاداش دارد. امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: «اَللّهُمَ فَحَبِّبْ اِلَیْنا حُسْنَ تِلاوَتِهِ وَ حِفْظِ آیاتِهِ.»[4]خداوندا، تلاوت قرآن و حفظ آیاتش را برای ما دوست داشتنی فرما. این دعا نشان می‌دهد كه نفس تلاوت قرآن و حفظ آن محبوب حضرت است؛ و امام ششم ـ علیه السلام ـ به خاطر سپردن آیات الاهی را، بی‌توجه به مسئله‌ی تحریف، از حضرت احدیت درخواست می‌كند.
مرحوم طبرسی در كتاب مكارم الاخلاق[5] بابی با عنوان «صلاه حفظ القرآن» دارد كه نشان می‌دهد «حفظ قرآن» ذاتاً ارزش‌مند است و از عبادات شمرده می‌شود.


طبقه بندی: آموزش،
[ پنجشنبه 24 اسفند 1391 ] [ 10:50 ب.ظ ] [ سید محمد مهدی حسینی ]

ادامه مطلب

طبقه بندی: تواشیح،
[ پنجشنبه 10 اسفند 1391 ] [ 12:36 ب.ظ ] [ سید حسین حسینی ]

 آموزش کامل نغمات و مقامات رایج در قرائت قرآن

امروزه بر کسی پوشیده نیست که یکی از مهم ترین راه های ابلاغ کلام الهی و آشنا ساختن انسان ها به خصوص غیر مسلمانان، استفاده از فن قرائت قرآن کریم است. استفاده ی خوب از صدا با انتخاب طبقات صوتی و مقامات مناسب، جابه جایی بین پرده های صوتی و انتقال از مقامی به مقام دیگر، با انسجام و استحکام کامل از نظر لحنی و هم چنین توأم با رقت قلب، ترس از خدا و حزین خواندن، به طور حتم در فهم بیش تر مفاهیم قرآن به انسان کمک می کند، دل ها را تحت تأثیر قرار می دهد و قلب ها را نورانی می سازد ؛ و این به دست نمی آید مگر با آشنایی با الحان و مقامات زبان عرب.
می توان گفت که الحان قرآنی، برای متنوع خواندن قرآن کریم، جلوگیری از خستگی مستمعین و خود قاری است. هر قاری باید نغمات را بشناسد تا بر حسب حال و معنویت خود، هر وقت صلاح دید، لحن خود را تغییر دهد و به این صورت درقرائتش تنوعی برای تدبر بیش تر در معانی ایجاد گردد، نه این که الحان و مقامات قید و بندی برایش ایجاد کند.     
دانش صداها، الحان، مقامات و دستگاه ها دانشی است مجزا و خود به تنهایی قوانین و قواعد زیادی دارد که قسمت اعظم آن ها اکتسابی هستند و از طریق القا، یعنی آموزش مستقیم استاد به شاگرد، آموخته می شوند.   
تمامی علاقه مندان به « علم الالحان » می توانند، به راحتی با آن آشنا شوند، زیرا این دانش فراگیر است و به گروه ویژه ای، یعنی فقط افرادی که صدایی خوش دارند، تعلق ندارد و چه بسا افرادی که در فهم ظرائف و مسائل دقیق آن مهارت دارند، اما از صدای خوبی هم برخوردار نیستند. این علم، به صاحبان خود احساس دقیق و لطیفی می دهد که انسان را از سایرین متمایز می سازد.          
قاری قرآن به جز تجوید باید آهنگی بر صوت خویش سوار کند که بهترین و مناسب ترین الحان باشد و با توجه به عربی بودن کلام قرآن، شایسته ترین الحان، الحان عربی است. باید گفت، قاری خوب کسی است که در عین داشتن تقوای الهی، بتواند دستگاه ها و الحان عرب را در قرائتش به نحو احسن به کار گیرد. اگر نغمات و الحان دراذهان افراد علاقه مند به امر قرائت قرآن رخنه کند، بی گمان بهبود قابل توجهی در کیفیت قرائتشان حاصل خواهد شد.            
در این پژوهش سعی شده است اطلاعاتی مفید و لازم برای استفاده ی علاقه مندان به فن قرائت قرآن کریم، اعم از معلمان و دانش آموزان گرامی ارائه شود تا گامی هر چند کوچک در به وجود آمدن شرایط لازم برای اجرای قرائتی صحیح و تأثیر گذار داشته باشیم ؛ «و ما توفیقی الا بالله و علیه توکلت و الیه انیب ».

جواز کاربرد الحان درقرائت قرآن کریم

درروایاتی از معصومین آمده است که پیامبر اسلام ( ص ) پس از طلوع فجر، با نغمه ی خاصی قرآن را تلاوت می فرمودند که زنگوله نامیده می شد و تأثیر عمیقی بر روحیه ی مستمع بر جای می گذاشت. عده ای نیز آن را حجاز می دانند. سایر پیامبران بزرگ الهی نیز برای راز و نیاز با خداوند، نغمات مخصوصی داشته اند، از جمله نغمه ی راست منسوب به حضرت آدم (ع)؛ گوشه ی حسینی در بیات، منسوب به حضرت ابراهیم و داوود علیهما السلام [ رجب نژاد، 37:1379 ].       
از ائمه ی معصوم، امام کاظم (ع) خوش صداترین مردم در قرائت قرآن بود. آن حضرت به هنگام قرائت بسیار محزون می شد و می گریست، به طوری که محاسن مبارکش به اشک آغشته می شد و شنوندگان نیز به سبب قرائت توأم با حزن آن جناب می گریستند [ ملاتقی، 59:1381 ]. 
پیامبر عظیم الشأن اسلام (ص) در خصوص چگونگی به کارگیری الحان و نغمات در تلاوت قرآن کریم می فرمایند:            
قرآن را به صورت عرب بخوانید و از آهنگ ها و الحان اهل فسق و گناهکاران بپرهیزید. پس از من اقوامی می آیند که هنگام خواندن قرآن، صدا را مانند غنا، نوحه خوانی و سرود خواندن رهبانان بغلطانند که از حنجره ی آنان تجاوز نمی کند و قلوبشان واژگون است و هم چنین مردمی که رویه ی آنان برایشان شگفت آور و خوشایند باشد [ بیگلری، 283:1372 ].

هدف از یادگیری نغمات و الحان

هدف ما از یادگیری الحان و مقامات، رسیدن به اصل تحزین در قرائت قرآن است، زیرا این مقامات به عنوان ابزاری مطرح اند که ما می توانیم به وسیله ی آن ها مفهوم و محتوای آیات را با حس و عرفانی که نسبت به آن ها پیدا می کنیم، به خوبی انتقال دهیم. مراد از تحزین عبارت است از خواندن باوقار و طمأنینه ی قرآن و به تصویر کشیدن مفهوم و محتوای آیات در حین تلاوت. بنابراین تحزین برایند و نتیجه ی آن حس و عرفانی است که ما نسبت به آیات پیدا می کنیم و آن حس و شناخت ما را به سوی معبود و محبوب سوق می دهد [ نرم افزار مائده ].

مفهوم لحن

گاهی هنگام شنیدن تلاوت قرآن، احساس می کنیم که حالت یا کیفیت صدای قارن در زمان های متفاوت به کلی تغییر می کند. به این تغییر حالت یا کیفیت صدای قارن « لحن » گفت می شود [ پیشین ]. اگر قاری بدون استفاده از پل یا مبدل مناسب، از مقامی به مقام دیگر منتقل شود، به اصطلاح دچار « خارج لحن » شده است [ ملاتقی، 97:1381 ].

تعداد الحان معمول در قرائت قرآن

تعداد الحان و نغمات عرب هفت تاست که هریک را مقام می گویند. مقامات معمول در قرائت قرآن کریم عبارت اند از: بیات، رست، صبا، حجاز، نهاوند، چهارگاه و سه گاه.
هر کدام از این مقامات گوشه هایی دارد که تعداد اندکی از آن ها درقرائت قرآن کاربرد دارند [ مجموعه نوارهای آموزشی آشنایی با دستگاه ها و مقامات قرآنی ]. استاد عربی القبانی تعداد کامل الحان را بدون اشاره به نامشان، 360 نغمه عنوان کرده است [ عربی القبانی، 42:1377 ].

محدوده های صوتی مقامات

در اجرای مقامات قرآنی ما با سه محدوده ی صوتی با تقسیمات مشخص و مرتبط با هم روبه رو هستیم که عبارت اند از: الف) قرار: به پایین ترین سطح صوت در یک مقام، قرار گرفته می شود. ب) جواب: سطح صوتی متوسط هر مقام را جواب آن مقام می گوییم. ج) جواب جواب: بالاترین سطح صوت در یک مقام را جواب جواب می گویند [ نرم افزار مائده ].      
نکته ی قابل توجه این که تفاوت این سه محدوده ی صوتی فقط در ارتفاع صوت نیست، بلکه بیش تر از نظر لحنی و نوع اجرای آن هاست. لازم به ذکر است، بعضی از قاریان بزرگ جهان در اجرای برخی مقامات، جواب را از نظر ارتفاع صوت، پایین تر از قرار و گاهی جواب جواب را پایین تر از جواب و حتی قرار خوانده اند. محدوده ی صوتی چهارمی نیز به نام « حصار » برای هر مقام ذکر شده که از نظر طبقه ی صوتی بالاتر از جواب جواب است. این محدوده در قرائت استادان بسیار نادر و کمیاب است [ عربی القبانی، 47:1377 ].



ادامه مطلب

طبقه بندی: لحن،
[ پنجشنبه 10 اسفند 1391 ] [ 12:20 ب.ظ ] [ سید حسین حسینی ]
.: Weblog Themes By RoozGozar.com :.

درباره وبلاگ


با عرض سلام خدمت شما.
هدف از ثبت این وبلاگ ترویج فرهنگ قرآنی و مذهبی است.مطالب این وبلاگ بیشتر درمورد تلاوت قرآن میباشد که مطمئنا یکی از رها های ترویج قرآن و مفاهیم آن تلاوت است.متاسفانه امروزه نوجوانان و جوانان ما کمتر به دنبال فرآن هستند و خواندن آن برای آنها یک چیز غریب است.امیدواریم که آنها متوجه اشتباه خود بشوند و با قرآن مانوس شوند تا مورد رحمت حق قرار گیرند.

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :